Eenheid 3: Vrees en hoop#
Overzicht
Eenheid 3 · 3 lessen
Vrees en hoop
Drie lessen samen op één pagina
De betekenis van vrees en ontzag, het oordeel over en de plaats van vrees voor Allah, hoe mensen daarin verschillen, de soorten en vruchten van vrees, wat vrees opwekt; en daarna hoop: de betekenis, het verschil met wensdromen, de vruchten en de oorzaken.
Bron: Kitāb at-Tarbiya al-islāmiyya (2), Zad-reeks · p. 26–34
Eenheid 3 in één kaart
Vrees, daarna hoop.
Het hoofdstuk in één oogopslag
Lessen in dit hoofdstuk
Oefening van het boek op p. 32. Delen die het boek alleen ter kennisname geeft: de plaats van vrees en hoe mensen erin verschillen (p. 27–28), hoop (p. 33). De Nederlandse weergave van verzen en hadith geeft de betekenis weer; het is geen vertaling.
Schema’s
Hoe mensen verschillen in vrees
Zoals in het boek (alleen ter kennisname).
| Vergelijking | Toestand |
|---|---|
| De voorlopers, de nabijen | vrees drijft hen tot wedijveren in het goede, vrijwillige daden en vroomheid |
| De gematigden | vrees drijft hen tot het mijden van het verbodene en het doen van plichten |
| Wie tekortschieten | zij hebben de basis van vrees, maar door weinig vrees vallen ze in grote zonden; zondaars die moslim blijven |
| De overdrijvers | hun vrees wordt zo hevig dat ze wanhopen aan Allahs genade; zij zitten fout |
Hoop en wensdromen
Zoals in les 7 (alleen ter kennisname).
| Vergelijking | Hoop | Wensdroom |
|---|---|---|
| Met daden | gaat samen met inzet en goed vertrouwen | gaat samen met luiheid zonder inspanning |
| Wie | wie gehoorzaamt en op beloning hoopt, of berouw toont en op vergeving hoopt | wie hoopt zonder gehoorzaamheid of berouw; zijn hoop is een leugen |
Uitleg
De plaats van vrees (alleen ter kennisname)
Vrees voor Allah is een groot fundament zonder welk het geloof niet geldig is; zij is de basis van godsvrees en het hoofd van wijsheid. Al-Ḥasan zei: de gelovige combineert goed doen met ontzag, de huichelaar slecht doen met zich veilig voelen.
Meer uitleg
Dit deel staat in het boek alleen ter kennisname.
Vruchten van vrees
Kennis en inzicht, wedijveren in het goede, macht op aarde, veiligheid op de Dag van de Opstanding, redding van het Vuur, Allahs welbehagen, de schaduw van de Troon, en vreugde en gelukzaligheid.
Wat vrees tegenhoudt
Zonden, liefde voor de wereld, slecht gezelschap, onachtzaamheid, afgestompt gevoel en uitstellen; onachtzaamheid verhardt het hart tot het verzegeld wordt.
Tussen twee blikken (alleen ter kennisname)
Een blik op je eigen gebreken opent de deur van de vrees, en een blik op de ruimte van Allahs genade opent de deur van de hoop.
Meer uitleg
Dit deel staat in het boek alleen ter kennisname.
Vruchten en oorzaken van hoop
Vruchten zijn veel gedenken en smeken, volharden in gehoorzaamheid, tevredenheid met de beschikking en redding van Allahs toorn. Oorzaken zijn Allahs gunsten gedenken, Zijn belofte van grote beloning, Zijn genade die Zijn toorn voorgaat, en Zijn namen en eigenschappen kennen.
Kernpunten
Vrees en ontzag
- vrees: iets onaangenaams of verlies verwachten
- ontzag: vrees op grond van kennis van de grootheid van wie gevreesd wordt
Soorten vrees
- vrees voor Allahs toorn
- vrees voor straf in deze wereld en het hiernamaals
- vrees voor verlies van beloning
Wat vrees opwekt
- Allahs grootheid gedenken
- je staan voor Hem voor ogen houden
- de Koran en vermaningen horen
- smeekbede
- veel gedenken
- wegblijven van wat je je veilig doet voelen voor Allahs plan
Begrippen
الخوف
al-khawf
Letterlijk: schrik, het tegendeel van veiligheid; in de leer: verwachten dat iets onaangenaams gebeurt of iets geliefds verloren gaat, op grond van een vermoed of bekend teken.
الخشية
al-khashya
Vrees gebaseerd op kennis van de grootheid en volmaakte macht van wie gevreesd wordt.
الرجاء
ar-rajāʾ
Letterlijk: verwachting; in de leer: een band met Allah die het hart drijft naar verwachting van Zijn gunst en welbehagen in deze wereld en het hiernamaals.
التمني
at-tamannī
Hopen zonder te handelen, samen met luiheid.
اليأس
al-yaʾs
Het tegendeel van hoop: wanhopen aan Allahs genade.
"Alleen de ongelovigen wanhopen aan de genade van Allah" (Yūsuf 12:87).
Hadith
De hadith die in de lessen van dit hoofdstuk genoemd worden, met tekst en bronvermelding zoals in het boek.
-
«إني لأتقاكم لله وأخشاكم له»
Ik ben van jullie degene die Allah het meest vreest en het meest ontzag voor Hem heeft
Bron: al-Bukhārī en Muslim
De plaats van ontzag. Uit een deel dat alleen ter kennisname is.
-
Overgeleverd door Abū Hurayra
«وعزتي لا أجمع على عبدي خوفين وأمنين، إذا خافني في الدنيا أمنته يوم القيامة، وإذا أمنني في الدنيا أخفته يوم القيامة»
Bij Mijn macht, Ik geef Mijn dienaar geen twee keer vrees en geen twee keer veiligheid: vreest hij Mij in de wereld, dan maak Ik hem veilig op de Dag van de Opstanding; voelt hij zich in de wereld veilig voor Mij, dan laat Ik hem vrezen op de Dag van de Opstanding
Bron: Ibn Ḥibbān; al-Albānī noemde hem ṣaḥīḥ
Een ḥadīth qudsī; veiligheid op de Dag van de Opstanding.
-
Overgeleverd door Abū Hurayra
«لا يلج النار رجل بكى من خشية الله حتى يعود اللبن في الضرع»
Iemand die huilde uit ontzag voor Allah gaat het Vuur niet binnen, zoals de melk niet terugkeert in de uier
Bron: at-Tirmidhī; al-Albānī noemde hem ṣaḥīḥ
Redding van het Vuur.
-
«ورجل طلبته امرأة ذات منصب وجمال فقال: إني أخاف الله»
En een man die door een vrouw van aanzien en schoonheid werd uitgenodigd en zei: ik vrees Allah
Bron: al-Bukhārī en Muslim (muttafaq ʿalayh)
Een van de zeven die Allah onder Zijn schaduw neemt.
-
Overgeleverd door ʿAbd Allāh ibn ʿUmar
«يمجد الرب نفسه: أنا الجبار، أنا المتكبر، أنا الملك، أنا العزيز، أنا الكريم»
De Heer verheerlijkt Zichzelf: Ik ben de Machtige, Ik ben de Verhevene, Ik ben de Koning, Ik ben de Geduchte, Ik ben de Edelmoedige
Bron: Aḥmad; al-Arnaʾūṭ noemde hem ṣaḥīḥ
Toen hij op de preekstoel "zij hebben Allah niet geschat zoals Hij geschat moet worden" reciteerde; de preekstoel beefde zo dat wij zeiden: hij valt met hem.
-
«اللهم اقسم لنا من خشيتك ما يحول بيننا وبين معاصيك»
O Allah, geef ons zoveel ontzag voor U dat het ons scheidt van ongehoorzaamheid aan U
Bron: at-Tirmidhī; al-Albānī noemde hem ḥasan
Smeekbede is een middel om vrees te krijgen.
-
«اللهم وأسألك خشيتك في الغيب والشهادة»
O Allah, ik vraag U om ontzag voor U in het verborgene en in het openbaar
Bron: an-Nasāʾī; al-Albānī noemde hem ṣaḥīḥ
-
«إنه من لم يسأل الله يغضب عليه»
Wie Allah niet vraagt, op hem wordt Hij boos
Bron: at-Tirmidhī; al-Albānī noemde hem ḥasan
Een vrucht van hoop: veel vragen.
Personen
De personen die in dit hoofdstuk genoemd worden, en waarom.
Genoemd in de tekst
-
Muḥammad ibn Ṣāliḥ al-ʿUthaymīn
محمد بن صالح العثيمين
Geleerde · gest. 1421 AH
Definieerde ontzag (khashya): vrees gebaseerd op kennis van de grootheid en volmaakte macht van wie gevreesd wordt.
-
al-Ḥasan al-Baṣrī
الحسن البصري
Geleerde · gest. 110 AH
Zei: de gelovige combineert goed doen met ontzag, de huichelaar slecht doen met zich veilig voelen; hij laakte wie door wensdromen werd afgeleid.
-
Ibn al-Qayyim al-Jawziyya
ابن القيم
Geleerde · gest. 751 AH
Zei: vrees is een van de edelste en voor het hart nuttigste stations van de weg, en zij is voor iedereen verplicht.
-
ʿAlī ibn Abī Ṭālib
علي بن أبي طالب
Metgezel · gest. 40 AH
Zei: de dienaar vreest alleen zijn zonde en hoopt alleen op zijn Heer.
-
Abū Hurayra
أبو هريرة
Metgezel · gest. 57 AH
Overleverde de ḥadīth qudsī "Ik geef Mijn dienaar geen twee keer vrees en geen twee keer veiligheid", en de hadith over huilen uit ontzag voor Allah.
Herhaling
Het belangrijkste vlak voor een toets
- Allah vrezen is verplicht; ontzag is vrees met kennis.
- Shirk is het meest te vrezen, omdat het daden tenietdoet.
- Wie Allah in de wereld vreest, is veilig op de Dag van de Opstanding.
- Hoop gaat met daden, een wensdroom zonder.
- Wie naar Allah gaat, kijkt naar zijn eigen gebreken en naar Allahs genade.
Flitskaarten
Mijn favorieten
Tik op het sterretje bij een kaart om hem hier te bewaren.
Test jezelf
Wat is ontzag (khashya)?
Allah vrezen is aanbevolen, niet verplicht.
Wat is het meest te vrezen, omdat het alle daden tenietdoet?
Welke vrucht van vrees noemt de hadith "gaat het Vuur niet binnen"?
Wie op Allahs genade hoopt zonder daden of berouw, heeft echte hoop.
Originele tekst
Deze pagina bundelt de lessen van het hoofdstuk. De volledige samenvatting per les, en de bladzijden in het oorspronkelijke boek:
- Les 5 Vrees (al-khawf)
Samenvatting van de les · Bladzijden in het boek: p. 26–27
- Les 6 Soorten vrees en de vruchten ervan
Samenvatting van de les · Bladzijden in het boek: p. 28–30
- Les 7 Wat vrees voor Allah opwekt, en hoop (ar-rajāʾ)
Samenvatting van de les · Bladzijden in het boek: p. 31
Het hele hoofdstuk in het oorspronkelijke boek: Kitāb at-Tarbiya al-islāmiyya (2), Zad-reeks · p. 26–34 p. 26
Dit is een studiehulp; het oorspronkelijke boek blijft de bron.