Hadith 19: 'Streef het juiste na, kom dichtbij en verheug je'#✎

ʿĀʾisha overlevert dat de Boodschapper van Allah ﷺ zei: Streef het juiste na, kom zo dichtbij als je kunt en verheug je, want niemand gaat het Paradijs binnen door zijn daden. Zij zeiden: 'Ook u niet, Boodschapper van Allah?' Hij zei: Ook ik niet, tenzij Allah mij met barmhartigheid van Zich omhult. (al-Bukhārī en Muslim).

Woorden. 'Streef het juiste na' (saddidū): zoek het juiste met daden zonder overdrijving of tekort; het woord komt van een pijl die doel treft. 'Kom dichtbij' (qāribū): overdrijf niet en put je niet uit in aanbidding, zodat het niet tot verveling en nalaten leidt. 'Verheug je': op grote beloning als je het juiste pad volgt. 'Mij omhult': zoals men een zwaard in zijn schede steekt. 'Door zijn daden': het Paradijs komt niet louter door werk, maar door Allahs gunst; Hij gaf het succes, de hulp, de aanvaarding en de beloning.

Uitleg. Standvastigheid is naar vermogen. Hoe godvrezend iemand ook is, hij maakt fouten: Elk kind van Ādam maakt veel fouten, en de besten van wie fouten maken zijn zij die berouw tonen (Aḥmad en at-Tirmidhī; al-Albānī: ḥasan) en Bij Hem in Wiens hand mijn ziel is: als jullie niet zondigden, zou Allah jullie weghalen en mensen brengen die zondigen, vergeving vragen en vergeven worden (Muslim). Niemand wordt van het Vuur gered louter door zijn werk, omdat werk niet bereikt wat Allah aan dank toekomt; Allahs gunst en barmhartigheid zijn de oorzaak van het Paradijs.

Lessen. De moslim zoekt het midden tussen overdrijving en tekort, zoals de Profeet ﷺ in reiniging, gebed, vasten en karakter. Hij put zichzelf niet uit in aanbidding. Hij is niet ingenomen met zijn eigen werk, want hoeveel hij ook doet, het is weinig tegenover Allahs recht. Het vers ﴿Ga het Paradijs binnen om wat jullie deden﴾ (an-Naḥl 16:32) is volgens het boek niet in tegenspraak met de hadith: daden zijn een oorzaak, en Allah geeft door Zijn barmhartigheid succes en aanvaarding. De bi- in de hadith betekent 'als ruil', die in het vers 'als oorzaak'.

Kernpunten

• Zoek het juiste en het midden, zonder overdrijving of tekort.
• Put jezelf niet uit in aanbidding, zodat je het niet opgeeft.
• Niemand komt in het Paradijs louter door zijn werk, maar door Allahs barmhartigheid.
• Werk is een oorzaak (vers), geen ruil (hadith): er is geen tegenspraak.
• Wees niet ingenomen met je eigen werk.

Bron: الحديث (٣), les 23, vanaf p. 84.