Hadith 20: 'De gelovige wordt niet twee keer uit hetzelfde hol gebeten'#✎

Abū Hurayra overlevert dat de Profeet ﷺ zei: De gelovige wordt niet twee keer uit hetzelfde hol gebeten. (al-Bukhārī en Muslim).

Woorden. Bedoeld is de volmaakte, geprezen gelovige, wiens kennis en ervaring hem op zijn hoede doen zijn voor wat komen gaat; de onoplettende gelovige wordt wel herhaaldelijk gebeten. Iemand zei (zonder naam in het boek): de hadith is in vorm een bericht en in betekenis een gebod: de gelovige moet vastberaden en op zijn hoede zijn en zich niet keer op keer laten bedriegen.

Aanleiding. Het boek vertelt dat de Profeet ﷺ de dichter Abū ʿAzza bij Badr gevangennam en hem vrijliet op belofte dat hij niet meer tegen hem zou ophitsen of hem zou bespotten. Hij deed het toch, werd bij Uḥud opnieuw gevangen en vroeg weer om genade. Toen zei de Profeet ﷺ volgens het boek: De gelovige wordt niet twee keer uit hetzelfde hol gebeten en Bij Allah, je zult in Mekka niet over je wangen strijken en zeggen: ik heb Muḥammad twee keer voor de gek gehouden, waarna hij werd gedood. Het boek geeft voor dit verhaal geen bron.

Uitleg en lessen. De gelovige is schrander en voorzichtig, in wereldse zaken en nog meer in zijn godsdienst. Dit is een voorbeeld van de volmaakte waakzaamheid van de gelovige. Hij laat zich niet twee keer bedriegen, of het nu om schade aan zijn godsdienst of aan zijn wereld gaat. Vastberadenheid vraagt dat je nuttige oorzaken kent om ze te gebruiken en schadelijke om ze te mijden. Wie een zonde beging, voelt pijn als een gebetene en keert niet terug; Allah waarschuwt de gelovigen ervoor terug te keren naar wat de duivel mooi maakte (an-Nūr 24:17). Wie berouw toonde na het kwaad te hebben geproefd, heeft er volgens het boek de meeste afkeer van, omdat hij de lelijke gevolgen uit ervaring kent. De hadith hoort bij de alomvattende uitspraken van de Profeet ﷺ.

Kernpunten

• De volmaakte gelovige is waakzaam en laat zich niet twee keer bedriegen.
• De hadith is in vorm een bericht en in betekenis een gebod.
• Waakzaamheid geldt voor wereldse zaken en nog meer voor de godsdienst.
• Wie een zonde beging, voelt pijn en keert er niet naar terug (an-Nūr 24:17).

Bron: الحديث (٣), les 24, vanaf p. 87.