Hadith 8: 'Wie ingetogenheid zoekt, maakt Allah ingetogen'#✎

Ḥakīm ibn Ḥizām overlevert dat de Profeet ﷺ zei: Wie ingetogenheid zoekt, die maakt Allah ingetogen; wie zich onafhankelijk houdt, die maakt Allah onafhankelijk; en wie zich tot geduld dwingt, die geeft Allah geduld. (al-Bukhārī en Muslim). Bij Muslim staat van Abū Saʿīd al-Khudrī: Niemand is een gave gegeven die beter en ruimer is dan geduld.

De overleveraar. Ḥakīm ibn Ḥizām ibn Khuwaylid al-Qurashī werd volgens het boek in de Kaʿba geboren en leefde 120 jaar: zestig in de Jāhiliyya en zestig in de islam. Hij stierf in 54 AH.

Woorden. Ingetogenheid zoeken (yastaʿfif) is zich onthouden van vragen en van het verbodene; Allah beschermt dan zijn gezicht en weert zijn armoede, of geeft hem genoeg of tevredenheid. Allah prijst de armen die niet aandringend vragen (al-Baqara 2:273). 'Zich onafhankelijk houden' is niet kijken naar wat anderen hebben; Allah maakt hem dan rijk van hart. Geduld (ṣabr) is de ziel weerhouden van wat Allah haat, in geloof, woord en daad.

Uitleg. De volmaaktheid van de dienaar ligt in oprechtheid tot Allah, in verlangen, vrees en verbondenheid, niet met de schepselen. Daarvoor strijdt hij met zichzelf: hij vraagt mensen niets, met woorden noch met houding, en vertrouwt op Allahs voorziening. Hoe sterker de band met Allah, hoe zwakker die met de schepselen. Geduld is de beste en ruimste gave, omdat het alles omvat: geduld in gehoorzaamheid, weg van zonden, bij pijnlijke beschikkingen en bij gunsten (niet overmoedig worden maar danken).

Lessen. Mensen om geld vragen is afkeurenswaardig en vernederend en mag alleen bij echte nood: iemand blijft mensen vragen tot hij op de Dag der Opstanding komt zonder een stukje vlees op zijn gezicht (al-Bukhārī en Muslim). Edele eigenschappen kun je verwerven door gewenning. Het boek haalt ook aan: wonderlijk is de zaak van de gelovige… treft hem voorspoed, dan dankt hij; treft hem tegenspoed, dan is hij geduldig (Muslim, van Ṣuhayb) en geduld is bij de eerste klap (al-Bukhārī, van Anas), met een uitleg van Ibn al-Qayyim.

Kernpunten

• Wie ingetogenheid zoekt, onafhankelijkheid of geduld, krijgt die van Allah.
• Mensen om bezit vragen is afkeurenswaardig, behalve bij echte nood.
• Hoe sterker de band met Allah, hoe minder afhankelijk van mensen.
• Geduld is de beste en ruimste gave: in gehoorzaamheid, tegen zonde, bij beproeving en bij gunst.
• Edele eigenschappen kun je aanleren door gewenning.

Bron: الحديث (٣), les 8, vanaf p. 41.