Hadith 16: 'De gelovige is voor de gelovige als een gebouw'#✎

Abū Mūsā overlevert dat de Profeet ﷺ zei: De gelovige is voor de gelovige als een gebouw, waarvan de delen elkaar versterken, en hij vlocht zijn vingers ineen. (al-Bukhārī en Muslim).

De overleveraar. Abū Mūsā al-Ashʿarī, ʿAbd Allāh ibn Qays, kwam vóór de hijra naar Mekka en werd moslim, emigreerde naar Abessinië en kwam na Khaybar met de mensen van de twee schepen naar Medina. De Profeet ﷺ stelde hem aan over Zabīd en Aden, ʿUmar over Basra en ʿUthmān over Kufa. Hij stierf in 44 AH.

Uitleg. De gelovige werkt samen met de gelovige zoals de delen van een gebouw samenhangen. De hadith bericht dat de gelovigen zo zijn en spoort aan dit te bewaken: broeders die zich over elkaar ontfermen, elkaar liefhebben en met elkaar meeleven, en die voor de ander willen wat ze voor zichzelf willen.

Lessen. De hadith wijst op het belang van de rechten van moslims onderling, op barmhartigheid en vriendelijkheid, en op hulp aan elkaar zonder zonde. Zoals een gebouw alleen standhoudt als de stenen samenhangen en instort als ze loslaten, zo ontleent de islamitische samenleving haar kracht aan verbondenheid (aṣ-Ṣaff 61:4). De hadith toont ook dat broederschap om geloof draait. Het boek waarschuwt in een kader tegen Arabisch nationalisme: nergens roepen de teksten op tot eenheid rond Arabische afkomst; het boek noemt dat een idee uit de Jāhiliyya dat tot trots en partijdigheid leidt. Het citeert met een goede (ḥasan) keten bij Aḥmad: Allah heeft de hoogmoed van de Jāhiliyya en het pochen op voorvaderen van jullie weggenomen; er is alleen een godvrezende gelovige en een ellendige zondaar; alle mensen zijn kinderen van Ādam, en Ādam is uit aarde geschapen, in lijn met al-Ḥujurāt 49:13. Ten slotte: het ineenvlechten van de vingers toont het belang van vergelijkingen en voorbeelden om iets abstracts zichtbaar te maken.

Kernpunten

• Gelovigen versterken elkaar als de delen van één gebouw.
• Moslims hebben rechten op elkaar: barmhartigheid, hulp en samenwerking zonder zonde.
• De kracht van de umma hangt af van haar eenheid (aṣ-Ṣaff 61:4).
• Broederschap draait om geloof, niet om afkomst.
• Vergelijkingen en voorbeelden maken de betekenis duidelijk.

Bron: الحديث (٣), les 20, vanaf p. 74.