Eenheid 1: Inleiding tot de grammatica#
Overzicht
Eenheid 1 · 3 lessen
Inleiding tot de grammatica
Drie lessen samen op één pagina
Wat grammatica (naḥw) is in de taal en als vakterm; hoe zij ontstond bij Abū l-Aswad ad-Duʾalī en daarna bij al-Khalīl en Sībawayh; waarom zij nodig is om Koran en soenna te begrijpen; haar onderwerp en het verschil met morfologie; en haar waarde en belangrijkste werken.
Bron: Al-Lugha al-ʿArabiyya (1), Zad-reeks · p. 9–15
Eenheid 1 in één kaart
De onderwerpen van de drie lessen zoals in het boek.
- naḥw in de taal
- naḥw als vakterm
- Abū l-Aswad, al-Khalīl en Sībawayh
- taalfouten sluipen erin
- het verhaal van Abū l-Aswad
- uitspraken van geleerden
- het onderwerp
- grammatica en morfologie
- belangrijkste werken
Het hoofdstuk in één oogopslag
Lessen in dit hoofdstuk
Deze eenheid is een indeling van de samenvatter, omdat het boek zijn eenheden pas bij les 4 begint. De Nederlandse weergave van verzen geeft de betekenis weer; het is geen vertaling.
Schema’s
De grondleggers van de grammatica
Zoals in het boek.
Het onderwerp van de grammatica
Zoals in les 3.
Grammatica en morfologie
Het verschil zoals in het boek.
| Vergelijking | Gaat over |
|---|---|
| Grammatica (naḥw) | de woordeinden en hun plaats in de zin |
| Morfologie (ṣarf) | de vorm van het woord, los van zijn plaats in de zin |
De belangrijkste werken
Zoals het boek ze noemt.
| Vergelijking | Werken |
|---|---|
| Ibn al-Ḥājib (gest. 646 AH) | al-Kāfiya (grammatica), ash-Shāfiya (morfologie) |
| Ibn Mālik (gest. 672 AH) | de Alfiyya, Lāmiyyat al-afʿāl |
| Ibn Hishām al-Anṣārī (gest. 761 AH) | Awḍaḥ al-masālik, Mughnī l-labīb, Sharḥ Shudhūr adh-dhahab, Qaṭr an-nadā |
Uitleg
Betekenissen van naḥw in de taal
Onder meer bedoeling (naḥā sh-shayʾ: hij beoogde iets) en gelijkenis (marartu bi-rajulin naḥwaka: een man zoals jij). Een leerdicht noemt zeven betekenissen: bedoeling, gelijkenis, hoeveelheid, kant, soort, deel en letter.
De punten van Abū l-Aswad
Hij liet een schrijver een punt boven de letter zetten als hij zijn mond opende (a), vóór de letter als hij hem rondde (u), en eronder als hij hem spreidde (i); twee punten voor de nunatie.
Het verhaal van het ontstaan
Abū l-Aswad hoorde iemand reciteren "dat Allah zich afkeert van de veelgodenaanbidders, en Zijn Boodschapper" met "Boodschapper" in de genitief, waardoor de betekenis veranderde. Hij vertelde het ʿAlī, die hem opdroeg een wetenschap op te zetten; hij schreef: taal bestaat uit naamwoord, werkwoord en partikel. ʿAlī zei: "volg deze richting (naḥw)". Volgens het boek is dit de sterkste lezing over het ontstaan.
Uitspraken over het belang van Arabisch
Ibn Taymiyya: Arabisch leren en onderwijzen is een collectieve plicht; de vroege generaties corrigeerden hun kinderen op taalfouten. ʿUmar ibn ʿAbd al-ʿAzīz wees iemand met een verzoek af als hij taalfouten maakte.
Uitspraken over de waarde van grammatica
Van ʿUmar is overgeleverd: leer de taal en het erfrecht, want dat hoort bij jullie godsdienst. Mālik: correcte verbuiging is het sieraad van de tong; ontzeg je tong haar sieraad niet. Ayyūb as-Sakhtiyānī: leer de grammatica, want zij siert de eenvoudige, en wie haar nalaat, ontsiert de aanzienlijke.
Kernpunten
Grammatica (naḥw)
- De wetenschap die de toestand van het woordeinde leert kennen: verbogen of vast.
- Ook ʿilm al-iʿrāb genoemd.
Grammatica en morfologie
- Grammatica: de woordeinden en hun plaats in de zin.
- Morfologie: de vorm van het woord.
Het nut van grammatica
- de tong behoeden voor fouten
- de woorden van Allah en Zijn Boodschapper begrijpen
- woordeinden uitspreken zoals de Arabieren
Begrippen
النحو
an-naḥw
In de taal o.a. richting, bedoeling; als vakterm: de wetenschap van de toestand van het woordeinde, verbogen of vast.
Ook ʿilm al-iʿrāb genoemd.
اللحن
al-laḥn
Taalfout in de uitspraak van de woordeinden.
Sloop er na de verspreiding van de islam zelfs bij Arabieren in.
الصرف
aṣ-ṣarf
Morfologie: de leer van de vorm van het woord, los van zijn plaats in de zin.
الاستقراء
al-istiqrāʾ
Inductie: het nagaan van de taal van de Arabieren in poëzie en proza.
Daaruit komen de regels.
المعرب والمبني
al-muʿrab wa-l-mabnī
Verbogen en vast: het verbogen woord verandert van einde, het vaste niet.
Een van de onderwerpen van de grammatica.
Personen
De personen die in dit hoofdstuk genoemd worden, en waarom.
Genoemd in de tekst
-
Abū l-Aswad ad-Duʾalī
أبو الأسود الدؤلي
Geleerde · gest. 69 AH
De tābiʿī die bekendstaat als grondlegger van de grammatica; hij voerde de klinkerpunten in.
-
ʿAlī ibn Abī Ṭālib
علي بن أبي طالب
Metgezel · gest. 40 AH
Abū l-Aswad zou de grammatica op zijn aanwijzing hebben opgezet; hij zei: "volg deze richting".
-
al-Khalīl ibn Aḥmad al-Farāhīdī
الخليل بن أحمد الفراهيدي
Geleerde · gest. 170 AH
Vulde de hoofdstukken van de grammatica aan en schreef het eerste Arabische woordenboek (al-ʿAyn).
-
Sībawayh
سيبويه
Geleerde · gest. 180 AH
Leerling van al-Khalīl; werkte de details uit met bewijzen en voorbeelden; zijn Kitāb werd de basis van wat volgde.
-
Ibn Khaldūn
عبد الرحمن بن خلدون
Geleerde · gest. 808 AH
Noemde vier pijlers van de Arabische taalwetenschappen, die onmisbaar zijn voor wie de sharia bestudeert.
-
ʿUmar ibn ʿAbd al-ʿAzīz
عمر بن عبد العزيز
Geleerde · gest. 101 AH
Had een afkeer van taalfouten en genoot van correct Arabisch.
-
Ibn Taymiyya
ابن تيمية
Geleerde · gest. 728 AH
Zei: Arabisch leren en onderwijzen is een collectieve plicht.
-
ʿUmar ibn al-Khaṭṭāb
عمر بن الخطاب
Metgezel · gest. 23 AH
Van hem is overgeleverd: leer de taal en het erfrecht, want dat hoort bij jullie godsdienst.
-
Mālik ibn Anas
مالك بن أنس
Geleerde · gest. 179 AH
Zei: correcte verbuiging is het sieraad van de tong.
-
Ayyūb as-Sakhtiyānī
أيوب السختياني
Geleerde · gest. 131 AH
Zei: leer de grammatica, want zij siert de eenvoudige en wie haar nalaat, ontsiert de aanzienlijke.
-
Ibn al-Ḥājib
ابن الحاجب
Geleerde · gest. 646 AH
Schreef al-Kāfiya over grammatica en ash-Shāfiya over morfologie.
-
Ibn Mālik
ابن مالك
Geleerde · gest. 672 AH
Schreef de Alfiyya en Lāmiyyat al-afʿāl.
-
Ibn Hishām al-Anṣārī
عبد الله بن يوسف ابن هشام الأنصاري
Geleerde · gest. 761 AH
Schreef Awḍaḥ al-masālik, Mughnī l-labīb, Sharḥ Shudhūr adh-dhahab en Qaṭr an-nadā.
Herhaling
Het belangrijkste vlak voor een toets
- Grammatica is de wetenschap van de toestand van het woordeinde: verbogen of vast.
- Abū l-Aswad ad-Duʾalī legde de grondslag; al-Khalīl en Sībawayh bouwden verder.
- Zij ontstond door de taalfouten en is nodig om Koran en soenna te begrijpen.
- Grammatica gaat over het woordeinde, morfologie over de vorm van het woord.
Flitskaarten
Mijn favorieten
Tik op het sterretje bij een kaart om hem hier te bewaren.
Test jezelf
Wat is de duidelijkste betekenis van naḥw in de taal?
Wie is de bekendste grondlegger van de grammatica?
Wie schreef het eerste Arabische woordenboek, al-ʿAyn?
Morfologie gaat over de woordeinden.
Wie schreef de Alfiyya?
Originele tekst
Deze pagina bundelt de lessen van het hoofdstuk. De volledige samenvatting per les, en de bladzijden in het oorspronkelijke boek:
- Les 1 Wat is naḥw (grammatica)?
Samenvatting van de les · Bladzijden in het boek: p. 9–10
- Les 2 Het ontstaan van naḥw
Samenvatting van de les · Bladzijden in het boek: p. 11–12
- Les 3 Onderwerp, nut en waarde van naḥw
Samenvatting van de les · Bladzijden in het boek: p. 13
Het hele hoofdstuk in het oorspronkelijke boek: Al-Lugha al-ʿArabiyya (1), Zad-reeks · p. 9–15 p. 9
Dit is een studiehulp; het oorspronkelijke boek blijft de bron.