Eenheid 9: Tevredenheid (riḍā)#
Overzicht
Eenheid 9 · 3 lessen
Tevredenheid (riḍā)
Drie lessen samen op één pagina
De betekenis van tevredenheid, de graden en de plicht ervan, tevreden zijn met Allah als Heer, de islam als godsdienst en Muḥammad ﷺ als profeet, tevredenheid met de beschikking, wat er niet mee strijdig is, de weg ernaartoe, en de vruchten.
Bron: Kitāb at-Tarbiya al-islāmiyya (2), Zad-reeks · p. 63–69
Eenheid 9 in één kaart
Tevredenheid: soorten, weg en vruchten.
- niet wanhopen
- begin van de soenna
- Allah als Heer
- de islam als godsdienst
- Muḥammad ﷺ als profeet
- de beschikking
- Allah kennen
- geduld
- smeekbede
- dienaarschap en dank
- rijkdom van de ziel
- het Paradijs
- vergeving
Het hoofdstuk in één oogopslag
Lessen in dit hoofdstuk
Oefening van het boek op p. 69. Pagina 66 staat in het boek alleen ter kennisname. De Nederlandse weergave van verzen en hadith geeft de betekenis weer; het is geen vertaling.
Schema’s
Soorten tevredenheid
Zoals in les 16 en 17.
| Vergelijking | Soort | Wat het vraagt |
|---|---|---|
| met Allah als Heer | tawḥīd | afkeer van aanbidding van anderen; liefhebben en haten om Allah |
| met de islam als godsdienst | de sharia | tevreden met de oordelen; verbondenheid met moslims |
| met Muḥammad ﷺ als profeet | navolging | liefde, tevreden met zijn oordeel, stoppen bij zijn soenna |
| met de beschikking | overgave | rust van het hart bij Allahs oordeel |
Uitleg
Tevredenheid is verplicht
Aḥmad zei: negentig mannen uit de tābiʿūn, de imams van de moslims en van de salaf en de fiqh-geleerden van de steden waren het erover eens dat de soenna waarop de Boodschapper ﷺ stierf begint met tevredenheid met Allahs beschikking, overgave aan Zijn bevel en geduld onder Zijn oordeel.
Tevreden met de islam als godsdienst
Dat is tevreden zijn met Allahs wetgeving: "Zou ik een andere rechter zoeken dan Allah?" (al-Anʿām 6:114). Het boek noemt het onwaar als iemand zegt tevreden te zijn met de islam en dan een andere wetgeving volgt; hierbij hoort ook verbondenheid met de moslims.
Tevreden met Muḥammad ﷺ als profeet
Hem meer liefhebben dan jezelf, je familie en kinderen, zijn levensloop kennen, hem navolgen en tevreden zijn met zijn oordeel: "Nee, bij je Heer, zij geloven niet tot zij jou laten oordelen over wat tussen hen omstreden is" (an-Nisāʾ 4:65); en stoppen bij zijn soenna zonder nieuwigheden in de godsdienst.
Wat niet strijdig is met tevredenheid (alleen ter kennisname)
Verdriet en pijn, zoals de Profeet ﷺ huilde om zijn zoon Ibrāhīm; vertellen over ziekte zolang het niet uit ergernis komt; en Allah vragen de beproeving op te heffen, zoals Ayyūb bad: "Mij heeft onheil getroffen, en U bent de Barmhartigste der barmhartigen" (al-Anbiyāʾ 21:83).
Meer uitleg
Dit deel staat in het boek alleen ter kennisname.
Al het goede ligt in tevredenheid
ʿUmar schreef aan Abū Mūsā: al het goede ligt in tevredenheid; kun je tevreden zijn, wees het, en anders wees geduldig.
Kernpunten
Tevredenheid
- niet wanhopen bij welk oordeel van Allah ook
- het tegendeel van ergernis
Niet strijdig met tevredenheid
- verdriet en pijn
- vertellen over ziekte zonder ergernis
- Allah vragen de beproeving op te heffen
De weg naar tevredenheid
- Allah kennen en zeker zijn van Zijn wijsheid
- jezelf trainen in geduld
- smeekbede
Vruchten van tevredenheid
- dienaarschap en dank
- eer en rijkdom van de ziel
- zegen en een goed leven
- het Paradijs
- Allahs welbehagen en redding van Zijn toorn
- vergeving
- al het goede
Begrippen
الرضا
ar-riḍā
Letterlijk: het tegendeel van ergernis, rust van de ziel; in de leer: niet wanhopen bij welk oordeel van Allah ook.
الرضوان
ar-riḍwān
Grote tevredenheid, welbehagen.
"Hun Heer verkondigt hun barmhartigheid van Hem en welbehagen" (at-Tawba 9:21).
السخط
as-sukhṭ
Het tegendeel van tevredenheid: ergernis en niet aanvaarden.
الرضا بالقضاء
ar-riḍā bi-l-qaḍāʾ
Overgave, rust en kalmte van het hart bij Allahs beschikking, omdat die geheel rechtvaardig, goed en wijs is.
Hadith
De hadith die in de lessen van dit hoofdstuk genoemd worden, met tekst en bronvermelding zoals in het boek.
-
«ذاق طعم الإيمان من رضي بالله ربا وبالإسلام دينا وبمحمد رسولا»
De smaak van het geloof proeft wie tevreden is met Allah als Heer, met de islam als godsdienst en met Muḥammad als boodschapper
Bron: Muslim
De graden van tevredenheid volgen de kracht van het geloof.
-
«إن العين تدمع، وإن القلب يحزن، ولا نقول إلا ما يرضي ربنا، وإنا عليك يا إبراهيم لمحزونون»
Het oog traant en het hart is bedroefd, maar wij zeggen alleen wat onze Heer behaagt; en wij zijn om jou bedroefd, Ibrāhīm
Bron: al-Bukhārī en Muslim
Bij de dood van zijn zoon Ibrāhīm; verdriet is niet strijdig met tevredenheid. Uit een deel dat alleen ter kennisname is.
-
Overgeleverd door Zayd ibn Thābit
«أسألك اللهم الرضا بعد القضاء»
Ik vraag U, o Allah, om tevredenheid na de beschikking
Bron: Aḥmad en al-Ḥākim; al-Ḥākim noemde de keten ṣaḥīḥ
Uit een smeekbede die de Profeet ﷺ Zayd leerde voor elke dag.
-
Overgeleverd door Abū Saʿīd al-Khudrī
«يا أبا سعيد، من رضي بالله ربا وبالإسلام دينا وبمحمد نبيا وجبت له الجنة»
Abū Saʿīd, wie tevreden is met Allah als Heer, met de islam als godsdienst en met Muḥammad als profeet, voor hem is het Paradijs verplicht
Bron: Muslim
Abū Saʿīd was erover verwonderd en vroeg het te herhalen.
-
«ما من عبد مسلم يقول حين يصبح وحين يمسي ثلاث مرات: رضيت بالله ربا وبالإسلام دينا وبمحمد ﷺ نبيا، إلا كان حقا على الله أن يرضيه يوم القيامة»
Geen moslim zegt ’s ochtends en ’s avonds drie keer: ik ben tevreden met Allah als Heer, met de islam als godsdienst en met Muḥammad ﷺ als profeet, of het is een recht op Allah dat Hij hem tevreden stelt op de Dag der Opstanding
Bron: Aḥmad; al-Arnaʾūṭ noemde hem ṣaḥīḥ li-ghayrihi
-
Overgeleverd door Anas ibn Mālik
«إن الله إذا أحب قوما ابتلاهم، فمن رضي فله الرضا، ومن سخط فله السخط»
Als Allah een volk liefheeft, beproeft Hij hen; wie tevreden is, krijgt Zijn welbehagen, en wie zich ergert, krijgt Zijn toorn
Bron: at-Tirmidhī; al-Albānī noemde hem ṣaḥīḥ
-
Overgeleverd door Saʿd ibn Abī Waqqāṣ
«من قال حين يسمع المؤذن: أشهد أن لا إله إلا الله وحده لا شريك له، وأن محمدا عبده ورسوله، رضيت بالله ربا وبمحمد رسولا وبالإسلام دينا، غفر له ذنبه»
Wie bij het horen van de oproeper zegt: ik getuig dat er geen god is dan Allah alleen, zonder deelgenoot, en dat Muḥammad Zijn dienaar en boodschapper is; ik ben tevreden met Allah als Heer, met Muḥammad als boodschapper en met de islam als godsdienst, diens zonde wordt vergeven
Bron: Muslim
Een vrucht van tevredenheid: vergeving.
Personen
De personen die in dit hoofdstuk genoemd worden, en waarom.
Genoemd in de tekst
-
al-Imām Aḥmad ibn Ḥanbal
الإمام أحمد بن حنبل
Geleerde · gest. 241 AH
Zei: negentig mannen uit de tābiʿūn en de imams van de salaf waren het erover eens dat de soenna begint met tevredenheid met Allahs beschikking en overgave aan Zijn bevel.
-
al-Qurṭubī
القرطبي
Geleerde · gest. 671 AH
Zei: je mag vertellen welke pijn je voelt, zolang het niet uit ergernis of ontevredenheid komt.
-
al-Fuḍayl ibn ʿIyāḍ
الفضيل بن عياض
Geleerde · gest. 187 AH
Zei: wie Allah het best kennen, hebben het meeste recht om tevreden te zijn met Allah.
-
al-Junayd
الجنيد بن محمد
Geleerde · gest. 298 AH
Zei: tevredenheid is naar de mate van kennis en verankering in het kennen van Allah.
-
Zayd ibn Thābit
زيد بن ثابت
Metgezel · gest. 45 AH
De Profeet ﷺ leerde hem een smeekbede met "ik vraag U om tevredenheid na de beschikking".
-
Yaḥyā ibn Muʿādh ar-Rāzī
يحيى بن معاذ الرازي
Geleerde · gest. 258 AH
Zei: de dienaar bereikt tevredenheid als hij zegt: geeft U mij, dan aanvaard ik; onthoudt U mij, dan ben ik tevreden; laat U mij, dan aanbid ik; roept U mij, dan antwoord ik.
-
ʿAbd Allāh ibn ʿAwn
عبد الله بن عون
Geleerde · gest. 151 AH
Zei: wees tevreden met Allahs beschikking, in moeite en gemak; dat vermindert je zorg.
-
ar-Rāmahurmuzī
الحسن بن عبد الرحمن الرامهرمزي
Geleerde · gest. 360 AH
Zei: wie met mate neemt en tevreden is, leeft in eer; wie naar alles grijpt, is als het vee.
-
Abū Saʿīd al-Khudrī
أبو سعيد الخدري
Metgezel · gest. 74 AH
Overleverde "wie tevreden is met Allah als Heer … voor hem is het Paradijs verplicht" en vroeg het te herhalen.
-
Anas ibn Mālik
أنس بن مالك
Metgezel · gest. 93 AH
Overleveraar van "als Allah een volk liefheeft, beproeft Hij hen".
-
Saʿd ibn Abī Waqqāṣ
سعد بن أبي وقاص
Metgezel · gest. 55 AH
Overleverde de woorden van tevredenheid bij het horen van de oproeper.
-
ʿUmar ibn al-Khaṭṭāb
عمر بن الخطاب
Metgezel · gest. 23 AH
Schreef aan Abū Mūsā: al het goede ligt in tevredenheid; kun je tevreden zijn, wees het, en anders wees geduldig.
-
Abū Mūsā al-Ashʿarī
أبو موسى الأشعري
Metgezel · gest. 44 AH
ʿUmar schreef hem over tevredenheid.
-
Ibn al-Qayyim al-Jawziyya
ابن القيم
Geleerde · gest. 751 AH
Zei: de weg van tevredenheid en liefde voert de dienaar voort terwijl hij op zijn bed ligt, en ’s ochtends is hij de karavaan ver vooruit.
Herhaling
Het belangrijkste vlak voor een toets
- Tevredenheid is niet wanhopen bij welk oordeel van Allah ook.
- Wij zijn tevreden met Allah als Heer, de islam als godsdienst, Muḥammad ﷺ als profeet en met de beschikking.
- Verdriet en vragen om opheffing van beproeving zijn niet strijdig met tevredenheid.
- De weg ernaartoe: Allah kennen, geduld en smeekbede.
- Al het goede ligt in tevredenheid; lukt dat niet, wees dan geduldig.
Flitskaarten
Mijn favorieten
Tik op het sterretje bij een kaart om hem hier te bewaren.
Test jezelf
Hoe omschrijft het boek tevredenheid?
Dat de Profeet ﷺ huilde om zijn zoon Ibrāhīm, is strijdig met tevredenheid.
Welke smeekbede over tevredenheid leerde de Profeet ﷺ aan Zayd ibn Thābit?
Wie schreef: al het goede ligt in tevredenheid?
Originele tekst
Deze pagina bundelt de lessen van het hoofdstuk. De volledige samenvatting per les, en de bladzijden in het oorspronkelijke boek:
- Les 16 Tevredenheid (ar-riḍā)
Samenvatting van de les · Bladzijden in het boek: p. 63–64
- Les 17 Tevreden met Muḥammad ﷺ als profeet, en met de beschikking
Samenvatting van de les · Bladzijden in het boek: p. 65–66
- Les 18 De vruchten van tevredenheid
Samenvatting van de les · Bladzijden in het boek: p. 67
Het hele hoofdstuk in het oorspronkelijke boek: Kitāb at-Tarbiya al-islāmiyya (2), Zad-reeks · p. 63–69 p. 63
Dit is een studiehulp; het oorspronkelijke boek blijft de bron.