De specificatie (tamyīz)#
Definitie. De tamyīz (specificatie) is een onbepaald naamwoord in de accusatief. Het verklaart iets wat ervóór vaag is: een ding (dhāt) of een verband (nisba).
Kenmerk. De tamyīz bevat de betekenis van min (van). Ishtaraytu thnay ʿashara kitāban (ik kocht twaalf boeken) betekent eigenlijk ithnay ʿashara mina l-kutub.
Tamyīz en ḥāl. De tamyīz verklaart wat vaag is aan een ding of een verband. De ḥāl verklaart alleen wat vaag is aan een toestand.
- In qābaltu ḍ-ḍayfa mubtasiman (ik ontving de gast glimlachend) beschrijft mubtasiman de toestand: het is ḥāl.
- In ʿindī mitrun qumāshan (ik heb een meter stof) zegt qumāshan niets over de toestand van de meter. Het verklaart wat de meter vaag laat: stof, en geen grond of draad. Dus is het tamyīz.
Specificatie van een ding (tamyīz adh-dhāt). Die verklaart één vaag woord ervóór. Het boek noemt vier soorten:
- inhoudsmaat: ishtaraytu ṣāʿan tamran; «wie het gewicht van een stofje aan goed (khayran) doet, zal het zien» (az-Zalzala 99:7);
- gewicht: akaltu raṭlan laḥman;
- oppervlakte: ḥaṣada l-fallāḥu faddānan aruzzan;
- getal: fī l-qāʿati ʿishrūna ṭāliban; «ik zag elf sterren (kawkaban)» (Yūsuf 12:4).
Naamval. De accusatief is de grondvorm: sharibtu kaʾsan ḥalīban. De genitief mag ook, door iḍāfa (kaʾsa ḥalībin) of met min (kaʾsan min ḥalībin).
Kernpunten
- De tamyīz is een onbepaald naamwoord in de accusatief dat een vaag ding of verband verklaart.
- De tamyīz bevat de betekenis van min.
- De tamyīz verklaart dingen of verbanden; de ḥāl verklaart alleen toestanden.
- De specificatie van een ding kent vier soorten: inhoudsmaat, gewicht, oppervlakte en getal. Ze staat in de accusatief, maar de genitief met iḍāfa of min mag ook.
Bron: اللغة العربية (٣), les 19, vanaf p. 84.
Begrippen
- التمييز at-tamyīz · specificatie
- onbepaald accusatief naamwoord dat iets vaags verklaart (les 19, p. 84)
- تمييز الذات tamyīz adh-dhāt · specificatie van een ding
- verklaart één vaag woord ervóór, zoals een maat of getal (les 19, p. 84)
- تمييز الكيل tamyīz al-kayl · specificatie van inhoudsmaat
- zoals ṣāʿan tamran (les 19, p. 84)
- المبهم al-mubham · het vage
- woord of verband dat verklaring nodig heeft (les 19, p. 84)