Het absolute object (mafʿūl muṭlaq)#✎

Definitie. De mafʿūl muṭlaq is een maṣdar (werkwoordelijk naamwoord) dat na een werkwoord van dezelfde stam komt. De samenvatting op p. 45 voegt toe dat de stam ook verschillend mag zijn. Hij staat in de accusatief.

Drie soorten:

1. ter bevestiging van het werkwoord: ʿātabtuhu ʿitāban; «en Allah sprak werkelijk (taklīman) tot Mūsā» (an-Nisāʾ 4:164);
2. ter aanduiding van het aantal: dāra l-lāʿibu ḥawla l-malʿabi thalātha dawrātin; «en dan worden zij met één klap (dakkatan wāḥidatan) verpletterd» (al-Ḥāqqa 69:14);
3. ter aanduiding van de soort, door een genitiefverbinding of een bijvoeglijk naamwoord: «zij zagen hen met eigen ogen (raʾya l-ʿayn) als tweemaal zoveel» (Āl ʿImrān 3:13); «gelovigen, vreest Allah en spreekt een juist woord (qawlan sadīdan)» (al-Aḥzāb 33:70).

Drie vormen. Onbepaald (akramtuhu ikrāman), met al- («Allah zal hem met de grootste straf (al-ʿadhāba l-akbar) straffen», al-Ghāshiya 88:24) of bepaald door iḍāfa («zij beraamden hun list (makrahum)», Ibrāhīm 14:46).

Wat hem regeert (kader 'alleen ter kennisname', p. 43). In de eerste plaats het werkwoord, daarnaast het maṣdar («de Hel is jullie vergelding, een ruime vergelding», al-Isrāʾ 17:63), het ism al-fāʿil («bij hen die zich in rijen opstellen», aṣ-Ṣāffāt 37:1), het ism al-mafʿūl (al-khubzu maʾkūlun aklan) en het bijvoeglijk naamwoord (qabīḥun qubḥan shadīdan). Een kader noemt overgeleverde maṣdars die in de accusatief staan door een weggelaten werkwoord: maʿādha, subḥāna, labbayka, ḥamdan, shukran, ṣabran, ʿajaban.

Weglating van het werkwoord (kader 'alleen ter kennisname', p. 44). Dat gebeurt op twee plaatsen. Ten eerste bij een uitsplitsing: udrus fa-immā najāḥan aw maʿrifatan; «daarna ofwel genade, ofwel losgeld» (Muḥammad 47:4). Ten tweede als een aanwijzing het aangeeft, zoals tegen iemand die van reis terugkomt: qudūman mubārakan, ʿawdan ḥamīdan.

Ontleed. In tawaḍḍaʾa l-muṣallī wuḍūʾan is wuḍūʾan mafʿūl muṭlaq. In ṣabran fī majāli sh-shidda is ṣabran mafʿūl muṭlaq van een weggelaten werkwoord. In waqaftu qiyāman is qiyāman mafʿūl muṭlaq van een andere stam.

Kernpunten

• De mafʿūl muṭlaq is een maṣdar in de accusatief dat het werkwoord bevestigt of het aantal of de soort aangeeft.
• Hij kan onbepaald zijn, al- hebben of bepaald zijn door iḍāfa.
• Hij wordt geregeerd door het werkwoord, en ook door maṣdar, ism al-fāʿil, ism al-mafʿūl en bijvoeglijk naamwoord.
• Woorden als subḥāna, labbayka en shukran zijn mafʿūl muṭlaq van een weggelaten werkwoord.

Bron: اللغة العربية (٣), les 9, vanaf p. 42.