Scheiding, weglating en volgorde#✎

Deze les behandelt regel 4 tot en met 6 voor de fāʿil.

4. Scheiding mag. Tussen de fāʿil en zijn werkwoord mogen één of meer woorden staan: «alleen de onrechtvaardigen ontkennen Onze tekenen» (al-ʿAnkabūt 29:49), «de waarschuwingen kwamen tot het volk van Farao» (al-Qamar 54:41), sāfara l-yawma li-adāʾi l-ʿumrati Muḥammad.

5. Weglating van het werkwoord. Het werkwoord mag wegvallen als er een aanwijzing is: op man qaraʾa? (wie las?) antwoord je Zaydun (Zayd las). Soms is weglating verplicht, zoals in «en als iemand (aḥadun) van de afgodendienaars jou om bescherming vraagt» (at-Tawba 9:6). Aḥad is dan fāʿil van een weggelaten werkwoord dat het volgende werkwoord verklaart: wa-in istajāraka aḥad.

6. Volgorde van fāʿil en lijdend voorwerp (kader 'alleen ter kennisname', p. 18). Normaal komt eerst het werkwoord, dan de fāʿil, dan het lijdend voorwerp.

Het lijdend voorwerp moet vooraan:

• als de fāʿil beperkt is met innamā of illā: «van Zijn dienaren vrezen alleen de geleerden Allah» (Fāṭir 35:28), mā nafaʿanī illā l-ʿilm;
• als het lijdend voorwerp een aangehecht voornaamwoord is en de fāʿil een zichtbaar naamwoord: addabaka abūk;
• als aan de fāʿil een voornaamwoord hangt dat naar het lijdend voorwerp verwijst: «en toen zijn Heer Ibrāhīm beproefde» (al-Baqara 2:124), yuḥibbu l-madārisa ṭullābuhā.

De fāʿil moet vooraan:

• als je de naamval niet ziet en niets het verschil aangeeft: ḍaraba Muṣṭafā Riḍā;
• als de fāʿil een aangehecht voornaamwoord is: «dat jullie twee Mijn huis reinigen» (al-Baqara 2:125), ʿaraftu l-ḥaqq;
• als het lijdend voorwerp beperkt is: mā yanshudu l-muʾminu illā l-ḥaqq.

Kernpunten

• Woorden mogen tussen werkwoord en fāʿil staan.
• Het werkwoord mag wegvallen bij een aanwijzing; in at-Tawba 9:6 is weglating verplicht.
• Het lijdend voorwerp moet vooraan als de fāʿil beperkt is of een voornaamwoord draagt dat naar het lijdend voorwerp verwijst.
• De fāʿil moet vooraan als de naamval onzichtbaar is zonder aanwijzing, of als het lijdend voorwerp beperkt is.

Bron: اللغة العربية (٣), les 3, vanaf p. 17.