Hoe je een werkwoord passief maakt#✎

Verleden tijd (māḍī):

1. Gewoon werkwoord: eerste letter u, letter vóór de laatste i: ʿalima → ʿulima, akala → ukila.
2. Met toegevoegde ta-: eerste en tweede letter u: tafaḍḍala → tufuḍḍila, taqabbala → tuqubbila.
3. Met toegevoegde hamzat waṣl: eerste en derde letter u: inṭalaqa → unṭuliqa, istaʿmala → ustuʿmila.
4. Holle werkwoorden (zwakke middelste letter): de zwakke letter wordt ī: ṣāma → ṣīma, qāla → qīla, bāʿa → bīʿa.
5. Werkwoorden met een zwakke laatste letter: die wordt ya: atā → utiya, saʿā → suʿiya.
6. Verdubbelde werkwoorden: eerste letter u: madda → mudda, shadda → shudda.

Onvoltooid (muḍāriʿ):

1. Gewoon: eerste u, voorlaatste a: yaʾkulu → yuʾkalu, yalʿabu → yulʿabu.
2. Hol: eerste u, middelste wordt ā: yabīʿu → yubāʿu, yaṣūmu → yuṣāmu.
3. Zwakke laatste letter: die wordt ā: yarmī → yurmā, yadʿū → yudʿā.

De gebiedende wijs en starre werkwoorden worden niet passief gemaakt.

Een zin passief maken (kader 'alleen ter kennisname', p. 28–29). Verander het werkwoord, laat de fāʿil weg en maak het lijdend voorwerp nāʾib al-fāʿil. Bij een intransitief werkwoord neemt een voorzetsel met naamwoord, een bijwoord of een maṣdar die plaats in. Voorbeelden: sharaḥa l-muʿallimu d-dars → shuriḥa d-dars; ṣallā l-muslimūna ṣalāta l-ʿīd → ṣulliyat ṣalātu l-ʿīd; ṭāra ṭ-ṭāʾiru ṭayarānan murtafiʿan → ṭīra ṭayarānun murtafiʿ.

Passieve vorm met actieve betekenis. Een kader noemt werkwoorden die van de Arabieren alleen in passieve vorm overgeleverd zijn, met actieve betekenis. Het naamwoord erna geldt als fāʿil: duhisha, huzila, shughifa, ūliʿa, ughriya, ughrima, ʿuniya.

Kernpunten

• Passieve māḍī: eerste letter u, voorlaatste i, met extra regels voor ta-, hamzat waṣl, holle, zwakke en verdubbelde werkwoorden.
• Passieve muḍāriʿ: eerste letter u, voorlaatste a.
• Een zin passief maken: werkwoord veranderen, fāʿil weglaten, een vervanger aanstellen.
• Duhisha, shughifa, ʿuniya en dergelijke zijn passief van vorm, maar wat erna komt is fāʿil.

Bron: اللغة العربية (٣), les 6, vanaf p. 27.