Eenheid 3: Uitzondering, ḥāl en tamyīz#
Overzicht
Eenheid 3 · 8 lessen
Uitzondering, ḥāl en tamyīz
Acht lessen samen op één pagina
Uitzondering (istithnāʾ) haalt wat na het partikel komt uit het oordeel over wat ervoor staat. De pijlers zijn het oordeel, het uitgezonderde-uit, het partikel en het uitgezonderde; partikels zijn illā, ghayr en siwā, khalā, ʿadā en ḥāshā. Na illā is de accusatief verplicht bij een volledige bevestigende zin en bij een ongelijksoortige uitzondering; bij een volledige ontkennende zin mag accusatief of apposiet; bij een onvolledige ontkennende zin volgt de naamval de functie. De ḥāl is een onbepaalde eigenschap in de accusatief die de toestand van zijn drager tijdens de handeling aangeeft: één woord, een zin of een halve zin. De tamyīz is een onbepaald naamwoord in de accusatief dat vaagheid van een ding of een relatie wegneemt, met de betekenis van "min".
Bron: Arabische taal (3), Zad-reeks · p. 63–88
Eenheid 3 in één kaart
De belangrijkste punten uit het boek.
Het hoofdstuk in één oogopslag
Lessen in dit hoofdstuk
- Les 13 · p. 66 De uitzondering (istithnāʾ)
- Les 14 · p. 68 De regels voor het uitgezonderde na illā
- Les 15 · p. 73 Uitzondering met ghayr en siwā
- Les 16 · p. 75 Uitzondering met khalā, ʿadā en ḥāshā
- Les 17 · p. 77 De toestandsbepaling (ḥāl)
- Les 18 · p. 78 Eigenaar en soorten van de ḥāl
- Les 19 · p. 84 De specificatie (tamyīz)
- Les 20 · p. 85 Specificatie van een verband (tamyīz an-nisba)
Oefeningen van het boek op p. 67, 72, 74, 76, 82 en 88. De Nederlandse uitleg is een hulp bij het Arabisch, geen vervanging.
Schema’s
De naamval na illā
De soorten uitzondering volgens het boek.
| Vergelijking | Naamval | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Volledig, bevestigend | accusatief verplicht | "zij dronken ervan, behalve weinigen" |
| Volledig, ontkennend | accusatief of apposiet | mā ḥaḍara ṭ-ṭalabatu illā Zaydan / Zaydun |
| Onvolledig, ontkennend | naar de functie | "alleen de ellendigste brandt erin" |
| Ongelijksoortig | accusatief verplicht | "zij knielden neer, behalve Iblīs" |
Soorten tamyīz
Zoals het boek ze indeelt.
Uitleg
De pijlers van de uitzondering
In "ik schreef het artikel, behalve de conclusie" is het oordeel het schrijven, het uitgezonderde-uit het artikel, het partikel illā en het uitgezonderde de conclusie.
De drager van de ḥāl
De drager kan een fāʿil zijn ("hij ging er angstig uit"), een object ("Wij zonden jou als boodschapper"), een nāʾib al-fāʿil ("de tovenaars werden neergeworpen, knielend"), een mubtadaʾ, een muḍāf ilayh ("het vlees van zijn dode broeder eten") of een genitief ("ik kwam langs Khalīl, zittend").
Ḥāl als zin of halve zin
De ḥāl kan een naamwoordelijke zin zijn ("zal ik baren terwijl ik oud ben?"), een werkwoordelijke zin ("zij kwamen ’s avonds huilend naar hun vader") of een halve zin ("hij ging naar zijn volk in zijn pracht"), steeds op een plaats van accusatief.
Naamval van tamyīz van een ding
In de grond accusatief ("een glas melk"), maar het mag ook genitief zijn door iḍāfa ("kaʾsu ḥalībin") of met "min" ("kaʾsan min ḥalībin").
Kernpunten
Partikels van uitzondering
- partikel: illā
- naamwoorden: ghayr, siwā
- tussen partikel en werkwoord: khalā, ʿadā, ḥāshā
Tamyīz en ḥāl
- de ḥāl beschrijft een toestand: "ik ontmoette de gast glimlachend"
- de tamyīz verheldert een ding of relatie: "ik heb een meter stof"
Begrippen
الاستثناء
al-istithnāʾ
Wat na het partikel komt uitsluiten van het oordeel over wat ervoor staat.
الاستثناء التام
al-istithnāʾ at-tāmm
Een uitzondering waarbij het uitgezonderde-uit genoemd is.
الاستثناء المفرغ
al-istithnāʾ al-mufarragh
Ontkennende uitzondering waarbij het uitgezonderde-uit is weggelaten.
الحال
al-ḥāl
Onbepaalde eigenschap in de accusatief die de toestand van zijn drager tijdens de handeling aangeeft.
de leraar kwam rijdend naar school
صاحب الحال
ṣāḥib al-ḥāl
Degene wiens toestand de ḥāl beschrijft.
التمييز
at-tamyīz
Onbepaald naamwoord in de accusatief dat vaagheid van een ding of relatie wegneemt, met de betekenis van "min".
ik kocht twaalf boeken
Herhaling
Het belangrijkste vlak voor een toets
- De uitzondering heeft vier pijlers en drie soorten partikels.
- Na illā is de accusatief verplicht bij volledig-bevestigend en ongelijksoortig; bij volledig-ontkennend mag ook apposiet.
- Na ghayr en siwā een genitief; na khalā, ʿadā en ḥāshā accusatief of genitief.
- De ḥāl is onbepaald, in de accusatief, beschrijft een toestand en is een woord, zin of halve zin.
- De tamyīz is onbepaald, in de accusatief, en neemt vaagheid van een ding of relatie weg.
Flitskaarten
Mijn favorieten
Tik op het sterretje bij een kaart om hem hier te bewaren.
Test jezelf
Wat is de naamval van het uitgezonderde in "jāʾa r-rijālu illā Muḥammadan"?
Wat is "al-fāsiqūn" in "wa mā yakfuru bihā illā l-fāsiqūn"?
"Zij knielden neer, behalve Iblīs" is een ongelijksoortige uitzondering.
Wat is juist: "ajāba ṭ-ṭalabatu l-asʾilata mā ʿadā …"?
Wie is de drager van de ḥāl in "wa ulqiya s-saḥaratu sājidīn"?
Waaruit is de tamyīz in "wa shtaʿala r-raʾsu shayban" omgezet?
Originele tekst
Deze pagina bundelt de lessen van het hoofdstuk. De volledige samenvatting per les, en de bladzijden in het oorspronkelijke boek:
- Les 13 De uitzondering (istithnāʾ)
Samenvatting van de les · Bladzijden in het boek: p. 66–67
- Les 14 De regels voor het uitgezonderde na illā
Samenvatting van de les · Bladzijden in het boek: p. 68–72
- Les 15 Uitzondering met ghayr en siwā
Samenvatting van de les · Bladzijden in het boek: p. 73–74
- Les 16 Uitzondering met khalā, ʿadā en ḥāshā
Samenvatting van de les · Bladzijden in het boek: p. 75–76
- Les 17 De toestandsbepaling (ḥāl)
Samenvatting van de les · Bladzijden in het boek: p. 77
- Les 18 Eigenaar en soorten van de ḥāl
Samenvatting van de les · Bladzijden in het boek: p. 78–83
- Les 19 De specificatie (tamyīz)
Samenvatting van de les · Bladzijden in het boek: p. 84
- Les 20 Specificatie van een verband (tamyīz an-nisba)
Samenvatting van de les · Bladzijden in het boek: p. 85
Het hele hoofdstuk in het oorspronkelijke boek: Arabische taal (3), Zad-reeks · p. 63–88 p. 63
Dit is een studiehulp; het oorspronkelijke boek blijft de bron.