Werkwoorden van nabijheid, hoop en beginnen (kāda en zusters)#✎

Werking. Kāda en zusters zijn onvolledige werkwoorden, net als kāna. Ze staan voor een naamwoordelijke zin: de mubtadaʾ blijft in de nominatief en heet hun ism. De werkwoordszin erna staat op de plaats van de accusatief, als hun khabar.

Drie groepen.

1. Nabijheid (muqāraba): kāda, awshaka, karaba. Deze werkwoorden zeggen dat de khabar bijna gebeurt:

• kāda l-waqtu yaqṭaʿunā (de tijd haalde ons bijna in);
• «de bliksem neemt bijna hun zicht weg» (al-Baqara 2:20);
• awshaka l-māʾu an yaghīḍ (het water zakte bijna weg);
• karaba l-maṭaru yahṭil (de regen begon bijna te vallen).

2. Hoop (rajāʾ): ʿasā, ḥarā, ikhlawlaqa. Deze werkwoorden drukken de hoop uit dat de khabar gebeurt:

• «misschien zal jullie Heer zich over jullie ontfermen» (al-Isrāʾ 17:8);
• «misschien zal Allah de overwinning brengen» (al-Māʾida 5:52);
• ḥarā l-musāfiru an yaʿūd;
• ikhlawlaqa l-muhmilu an yajtahid.

3. Beginnen (shurūʿ): jaʿala, akhadha, anshaʾa, sharaʿa, ṭafiqa, ʿaliqa. Deze werkwoorden zeggen dat de handeling begint:

• «zij begonnen bladeren van de Tuin over zich heen te leggen» (al-Aʿrāf 7:22);
• sharaʿa l-muhandisūna yukhaṭṭiṭūna l-malʿab;
• akhadha l-ʿummālu yaḍaʿūna ḥajara l-asās;
• jaʿala l-lāʿibūna yatadarrabūna bi-nashāṭ.

Uitgewerkte voorbeelden.

«Fa-ʿasā llāhu an yaʾtiya bi-l-fatḥ» (al-Māʾida 5:52):

• ʿasā is een onvolledig werkwoord, vast op een geschatte fatḥa op de alif;
• Allāh is zijn ism;
• an maakt het werkwoord tot maṣdar en zet het in de subjunctief;
• yaʾtiya staat in de subjunctief en heeft een verborgen onderwerp (huwa);
• an yaʾtiya bi-l-fatḥ staat op de plaats van de accusatief, als khabar.

«Yakādu l-barqu yakhṭafu abṣārahum» (al-Baqara 2:20):

• yakādu is een onvolledige muḍāriʿ in de nominatief;
• al-barqu is zijn ism;
• yakhṭafu abṣārahum is de khabar.

Wat deze groep onderscheidt. De khabar van kāda en zusters is altijd een werkwoordszin, met een muḍāriʿ die naar hun ism verwijst.

Kernpunten

• Kāda en zusters werken als kāna: ism in de nominatief, khabar op de plaats van de accusatief.
• Nabijheid: kāda, awshaka, karaba.
• Hoop: ʿasā, ḥarā, ikhlawlaqa.
• Beginnen: jaʿala, akhadha, anshaʾa, sharaʿa, ṭafiqa, ʿaliqa.
• Hun khabar is altijd een werkwoordszin met een muḍāriʿ.

Bron: اللغة العربية (٢), les 14, vanaf p. 57.