Werkwoorden van het hart: zekerheid en waarschijnlijkheid#✎

Twee groepen. Ẓanna en zusters vallen in twee groepen: de werkwoorden van het hart (afʿāl al-qulūb) en de werkwoorden van verandering (afʿāl at-taḥwīl). Deze les behandelt de eerste groep. Het boek markeert dat deel als 'alleen ter kennisname'. Ook de werkwoorden van het hart vallen weer in twee soorten.

1. Zekerheid (yaqīn). Deze werkwoorden zeggen dat je zeker bent van de khabar: wajada, raʾā, ʿalima, darā, alfā en taʿallam. Voorbeelden:

• «Hij vond jou behoeftig en maakte je rijk» (aḍ-Ḍuḥā 93:8);
• «is hij, wie zijn slechte daad mooi is voorgesteld zodat hij haar goed vindt …» (Fāṭir 35:8);
• alfaytu ʿAliyyan musāfiran (ik trof ʿAlī op reis aan).

Het boek analyseert twee zinnen:

• Raʾaytu llāha akbara kulli shayʾ (ik weet dat Allah groter is dan alles): Allāha is het eerste lijdend voorwerp en akbara het tweede.
• ʿAlimtu l-ʿulamāʾa nāfiʿīn (ik weet dat de geleerden nuttig zijn): nāfiʿīn is het tweede lijdend voorwerp, in de accusatief met een yāʾ omdat het een mannelijk klankmeervoud is.

2. Waarschijnlijkheid (ruǧḥān). Deze werkwoorden zeggen dat je de khabar waarschijnlijk acht: ẓanna, ḥasiba, khāla, zaʿama, ʿadda en hab. Voorbeelden:

• zaʿama l-jāḥidūna l-Qurʾāna kalāma l-bashar (de ontkenners beweerden dat de Koran mensenwoord is);
• ẓanna l-muʿallimu l-ikhtibāra sahlan (de leraar dacht dat de toets makkelijk was). Hierin is al-muʿallimu het onderwerp, al-ikhtibāra het eerste en sahlan het tweede lijdend voorwerp.
• hab ar-rajula ḥāḍiran (stel dat de man aanwezig is). Hab is een gebiedende wijs, vast op sukūn, met een verplicht verborgen onderwerp (anta).

Kernpunten

• Werkwoorden van het hart: zekerheid (yaqīn) of waarschijnlijkheid (ruǧḥān).
• Zekerheid: wajada, raʾā, ʿalima, darā, alfā, taʿallam.
• Waarschijnlijkheid: ẓanna, ḥasiba, khāla, zaʿama, ʿadda, hab.
• Beide zetten mubtadaʾ en khabar in de accusatief als eerste en tweede lijdend voorwerp.

Bron: اللغة العربية (٢), les 21, vanaf p. 75.