Twee lijdende voorwerpen zonder mubtadaʾ en khabar als oorsprong#
De werkwoorden. Sommige werkwoorden krijgen twee lijdende voorwerpen die van oorsprong géén mubtadaʾ en khabar zijn. Het boek noemt saʾala (vragen), aʿṭā (geven), manaḥa (schenken), manaʿa (weigeren), kasā (kleden), albasa (aankleden; zo in het schema op p. 73, op p. 79 lijkt anshada te staan) en ʿallama (onderwijzen). Voorbeelden:
- aʿṭā Muḥammadun as-sāʾila thawban (Muḥammad gaf de vrager een kledingstuk);
- «Wij bekleedden de beenderen met vlees» (al-Muʾminūn 23:14);
- saʾala l-faqīru l-ghaniyya mālan;
- «zij vroegen Mūsā iets groters dan dat» (an-Nisāʾ 4:153);
- «onze Heer is Hij die alles zijn schepping gaf» (Ṭāhā 20:50);
- aṭʿamtu l-jāʾiʿa khubzan;
- «en zij geven voedsel, ondanks hun liefde ervoor, aan een behoeftige» (al-Insān 76:8);
- «Hij leerde Ādam alle namen» (al-Baqara 2:31).
In al deze voorbeelden zie je dat de lijdende voorwerpen samen geen mubtadaʾ en khabar vormen. 'De vrager is een kledingstuk' is geen zin.
Uitgewerkte voorbeelden.
«Fa-kasawnā l-ʿiẓāma laḥman» (al-Muʾminūn 23:14):
- kasawnā is werkwoord met onderwerp;
- al-ʿiẓāma is het eerste lijdend voorwerp;
- laḥman is het tweede lijdend voorwerp.
«Alladhī aʿṭā kulla shayʾin khalqah» (Ṭāhā 20:50):
- aʿṭā is vast op een geschatte fatḥa op de alif, met een verborgen onderwerp (huwa);
- kulla is het eerste lijdend voorwerp en muḍāf, met shayʾin als muḍāf ilayh;
- khalqa is het tweede lijdend voorwerp en muḍāf, met de hāʾ als muḍāf ilayh.
Kernpunten
- Saʾala, aʿṭā, manaḥa, manaʿa, kasā, albasa en ʿallama krijgen twee lijdende voorwerpen.
- Die lijdende voorwerpen zijn van oorsprong geen mubtadaʾ en khabar.
- In fa-kasawnā l-ʿiẓāma laḥman is al-ʿiẓāma het eerste en laḥman het tweede lijdend voorwerp.
Bron: اللغة العربية (٢), les 23, vanaf p. 79.
Begrippen
- أعطى aʿṭā · geven
- werkwoord met twee lijdende voorwerpen: aʿṭaytu l-faqīra riyālan (les 23, p. 79)
- كسا kasā · kleden, bekleden
- fa-kasawnā l-ʿiẓāma laḥman (les 23, p. 79)
- سأل saʾala · vragen
- saʾala l-faqīru l-ghaniyya mālan (les 23, p. 79)
- علّم ʿallama · onderwijzen
- wa-ʿallama Ādama l-asmāʾa kullahā (les 23, p. 79)
- المقدر على الألف al-muqaddar ʿalā l-alif · geschat op de alif
- de klinker kan op een alif niet zichtbaar worden: aʿṭā (les 23, p. 80)