Werkwoorden met meer dan één lijdend voorwerp; ẓanna en zusters#✎

Twee soorten. Werkwoorden met meer dan één lijdend voorwerp (mafʿūl bih) zijn er in twee soorten: werkwoorden met twee en werkwoorden met drie lijdende voorwerpen. De eerste soort valt weer in twee delen:

1. werkwoorden met twee lijdende voorwerpen die van oorsprong mubtadaʾ en khabar zijn;
2. werkwoorden met twee lijdende voorwerpen die dat niet zijn.

Ẓanna en zusters. Het eerste deel zijn ẓanna en zusters. Ze heten 'werkwoorden van het hart' (afʿāl al-qulūb), omdat ze meestal over iets in het hart gaan. Ook heten ze 'werkwoorden van twijfel en zekerheid'. Het zijn veranderende werkwoorden: ze komen voor mubtadaʾ en khabar en zetten beide in de accusatief, als eerste en tweede lijdend voorwerp.

Het boek analyseert ẓanantu r-rajula ḥāḍiran (ik dacht dat de man aanwezig was):

• ẓanantu is een werkwoord in de verleden tijd, vast op sukūn omdat er een voornaamwoord in de nominatief aan vastzit;
• de tāʾ is het onderwerp, vast op ḍamma;
• ar-rajula is het eerste lijdend voorwerp;
• ḥāḍiran is het tweede lijdend voorwerp.

Van oorsprong is het de zin ar-rajulu ḥāḍirun.

Overzicht van de eenheid. De werkwoorden van het hart zijn:

• voor zekerheid (yaqīn): wajada, raʾā, ʿalima, darā, alfā, taʿallam;
• voor waarschijnlijkheid (ruǧḥān): ẓanna, ḥasiba, khāla, zaʿama, ʿadda, hab.

De werkwoorden van verandering zijn ittakhadha, jaʿala, ṣayyara, radda en taraka. Twee lijdende voorwerpen zonder mubtadaʾ en khabar als oorsprong krijgen saʾala, aʿṭā, manaḥa, manaʿa, kasā, albasa en ʿallama. Drie lijdende voorwerpen krijgen arā, aʿlama, ḥaddatha, nabbaʾa, anbaʾa, khabbara en akhbara.

Kernpunten

• Er zijn werkwoorden met twee en met drie lijdende voorwerpen.
• Ẓanna en zusters zetten mubtadaʾ en khabar beide in de accusatief.
• Ze heten werkwoorden van het hart, of van twijfel en zekerheid.
• Ẓanantu r-rajula ḥāḍiran komt van ar-rajulu ḥāḍirun.

Bron: اللغة العربية (٢), les 20, vanaf p. 74.